FOCUS ONLINE
http://www.focusdergisi.com.tr/tarih/00224/
Müzecilik
Yaşayan Müze

Türkiye'nin ilk ve tek sanayi müzesi... Genişleyen eser koleksiyonu ve eklenen yeni binasıyla, dünyadaki en büyük örnekleriyle yarışıyor.

Buharlı lokomotifin oyuncak modeli oyuncakçı dükkanında sergileniyor.
1994 yılından bu yana faaliyet gösteren Rahmi Koç Müzesi'nin ikinci ve daha kapsamlı bölümü, 10 Temmuz 2001'de, çok sayıda ünlünün katıldığı görkemli bir galayla açıldı. Rahmi Koç, müzenin yeni bölümünü heyecanla ve düşlediği şeyi gerçekleştirmenin gururuyla tanıttı.

Çocukluğunda başlayan "koleksiyon yapma" alışkanlığının meyvelerini topluyordu ne de olsa... Babası Vehbi Koç'un, Almanya'dan getirdiği elektrikli trenle başlamıştı bu hobi. O günden itibaren, mekanik ve endüstriyel objeleri özenle toplamış ve biriktirmişti. Yıllar geçtikçe bu koleksiyon o kadar genişlemiş ki, hiçbir yere sığmaz olmuş.

Koç Topluluğu 1950'lerde sanayiye atılınca, dünyanın büyük sanayi kuruluşlarıyla görüşmeleri de yoğunlaşmış. Rahmi Koç, bu şirketlerin, ilk ürünlerinden başlayarak, ürettikleri her örneği topladıkları bir müzeleri olduğunu görmüş. Onlara çok özenmiş ve böyle bir koleksiyona sahip olmak istemiş. Ancak, bu konuda danıştığı yabancı uzmanlar, bu tür müzelerin sanayicilerden başka kimsenin ilgisini çekmeyeceğini söylemişler. Ama, bu fikrinden asla vazgeçmemiş. Yurtdışı gezilerinde teknik ve endüstriyel müzeleri gezmeye başlamış.

Münih'teki Deutsches Museum ve Londra'daki Science Museum’u çok beğenmiş. Ama, Detroit'teki Henry Ford Müzesi'ni gördüğü anda bütün koleksiyonunu bir çatı altında toplamaya karar vermiş. Düşüncesini iyice olgunlaştırdıktan sonra, arkadaşlarına da açmış ve hepsinden olumlu tepkiler almış. Hemen harekete geçerek uygun bir yer aramaya başlamışlar. Rahmi Koç, oyuncak otomobil ve trenlerle başladığı koleksiyonunu, her daldan farklı teknik eserlerle zenginleştirmeyi sürdürmüş. Eserleri seçerken özel bir kriter gözetmediğini belirtiyor, hoşuna giden, ruhunu okşayan, kendisine hitap eden bütün objeleri toplamış.

Bu arada, Koç Holding'in Turizm ve Hizmetler Grubu başkanı ve şu anda müzenin yönetim kurulu üyesi Dr. Bülent Bulgurlu, araştırmalarının sonucunda, Haliç kıyısında Tekel'e ait bir ispirto deposunun bulunduğunu öğrenmiş. Gidip binayı incelemişler. Temelleri 12. yüzyıla dayanan ve 1730'larda, Osmanlı döneminde donanmaya çıpa ve döküm parçaları yapan "Lengerhane"den çok etkilenmişler. Osmanlılar'da, gemiyi sabitlemek için denize atılan zincir ve zincirin ucundaki çıpaya "lenger", yapılan yere de "Lengerhane" dendiği için, yapı bu adla anılıyordu. 1950'lerde Tekel tarafından tütün deposu olarak kullanılan bina, 1984'te büyük bir yangın geçirmiş ve o tarihten itibaren kendi haline terk edilmiş. Ancak, bahçesi ispirto deposu olarak kullanılmayı sürdürmüş.

Bina, Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından 1991 yılında satın alınmış ve 1993'te aslına uygun olarak onarılmış. Anıtlar Kurulu, tarihi eserlerin restorasyonunda büyük titizlik gösterdiğinden fazla bir değişiklik yapılamamış. Eserler binaya uyumlu hale getirilmek zorunda kalmış, bu da sergileme işleminde büyük zorluklar yaşatmış.

2.100 metrekarelik alana sahip müze, 13 Aralık 1994'te ziyarete açıldı. Türkiye'nin ilk ve tek sanayi müzesi büyük ilgi gördü. İkinci sınıf eski eser olan bu yer, koleksiyonun esas çekirdeğini barındırıyor. Gerçek boyutlarda buharlı makineler, ilginç lokomotifler göz dolduruyor. Bilimsel aletler ve astronomiyle ilgili eserler insanın merak duygusunu kamçılıyor. Eski hesap makineleri, telekomünikasyon ile ilgili parçalar ve seyir aletleri, teknolojinin nasıl da baş döndürücü bir hızla ilerlediğini gösteriyor. Ayrıca, denizcilik alanında çarpıcı model eserler de sergileniyor. Aralarında, eskiden Yeni Cami'nin önünde siyah-beyaz fotoğraf çeken körüklü bir fotoğraf makinesi bile var. Bazı günlerde bu makinenin ustası, müzeye gelerek ziyaretçilere nasıl çalıştığını gösteriyor ve fotoğraflarını çekiyor. Dikkatlerin üstünde yoğunlaştığı bir başka obje de bozuk para basan makine... Haftada bir gün darphaneden gelen bir görevli, makineyi ziyaretçilere tanıtıp, nasıl çalıştığını gösteriyor.




Giriş yap
Kullanıcı adı:
Şifre:
Üye olmak için tıklayınız ↓

[ Anasayfa Bize Ulaşın Künye Copyright İş Fırsatları ]
© Bu site, Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. tarafından T.C. yasalarına uygun olarak yayınlanmaktadır.
Sitenin isim ve yayın hakları Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.'ye aittir. Sitede yayınlanan yazı, fotoğraf, harita, illüstrasyon ve konuların her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilerek dahi alıntı yapılamaz.
Bu bir Doğan Burda Digital servisidir.